تفضيل است ، معنى تفضيل نيست ، چنان كه گويند : المالك اولى بملكه ، مالك به ملك اوليتر است ، و اگر چه هيچ كس را در آن ولايت و ملكيّت شركت نباشد ، و قال الفرزدق - شعر : انّ الَّذي سمك السّماء بنى لنا ( 1 ) بيتا دعائمه اعزّ و افضل اى ، عزيز و فاضل ، براى آن كه « من كذا » نمىگويد ، و قال آخر - شعر : لعمرك انّ الزّبرقان لباذل ( 2 ) لمعروفه ( 3 ) عند السّنين و افضل اى فاضل . مجاهد گفت : اهون عليكم فى العادة و الاختبار ( 4 ) ، براى آن كه آن كس كه از ما كارى كند ، دوم باربر او آسانتر باشد از آن كه ابتدا كند . بعضى دگر گفتند : اهون عليه من حيث الصّورة ( 5 ) ، اعادت خوارتر ( 6 ) است از روى صورت براى آن كه در بدايت نطفه آفريد آنگه علقه كرد ، آنگه مضغه ، آنگه عظام ، آنگه خلقى دگر آفريد از خلق حيات در او . و اعادت به يك بار بود به صيحهء اسرافيل و نفخ او در صور ، و اين بر توسّع باشد ، و اين معنى روايت كلبى است از ابو صالح از عبد اللَّه عبّاس ( 7 ) . * ( [ وَلَه الْمَثَلُ ) * ( 8 ) * ( ] الأَعْلى ) * ، و او راست مثل بلندتر و رفيعتر ، يعنى او راست صفات برتر . عبد اللَّه عبّاس گفت : يعنى مثل اعلى ، در آن كه او را مثل نيست ، في قوله : لَيْسَ كَمِثْلِه شَيْءٌ ( 9 ) . . . ، او راست . قتاده گفت : [ مثله ] ( 10 ) ان لا إله غيره ، و معنى يكى است . * ( وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ) * ، و او عزيز و حكيم است . * ( ضَرَبَ لَكُمْ مَثَلًا مِنْ أَنْفُسِكُمْ ) * ، آنگه حق تعالى در اين آيت مثل زد الهيّت ( 11 ) و توحيد خود را ، گفت : خداى تعالى مثلى زد براى شما ( 12 ) ، و آن آن است كه گفت : شما را هست از اين بندگان و پرستاران كه شما دارى ، و ملك يمين شماست

--> ( 1 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز كا : لها . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز كا : لنازل . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز كا : بمعروفه . ( 4 ) . آج ، لب ، آز : الاختيار . ( 5 ) . آج ، لب : الصّور . ( 6 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز كا : آسانتر . ( 7 ) . اساس گفت ، به قياس با آط و ديگر نسخه بدلها ، زايد مىنمايد . ( 10 - 8 ) . اساس : ندارد ، از آط افزوده شد . ( 9 ) . سورهء شورى ( 42 ) آيهء 11 . ( 11 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز آل : اهليّت . ( 12 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز كا از شما .